Өймөкөөҥҥө олохтоох бородууксуйа хамаҕатык атыыга барар

    0
    21

    Соторутааҕыта Өймөкөөн улууһун киинигэр Уус-Ньараҕа бэһис төгүлүн олохтоох бородууксуйа “Идэһэ” дьаарбаҥката буолла. Эрдэ биллэриллибитин курдук, Томтор, Сордоҥноох уонна Өймөкөөн нэһилиэктэрин бородууксуйаларын аҕалан атыылаатылар.


    “Металлург” КДь былаһааккатын иннигэр эрдэттэн олохтоох бородууксуйаны атылаһыан баҕалаахтар мустан барбыттара. Өймөкөөннөр бородууксуйа тиэммит массыыналара кэлээтин кытта, сүөкэниэх да бокуой биэрбэккэ, дьон кинилэр остуолларын тула үмүөрүстүлэр. Тоҥ куобаҕы ойутан таһаарбыттарын тута хаба тардан ылаат, 1,5 тыһ. солк. туттаран кэбистилэр. Томтордор куобахтарын 2 тыһ.солк. атыылаабыт сурахтаахтара. Куобах аҕыйах буолан, күндү ас быһыытынан бырылаабакка тахсыбакка да атыыга бардаҕа.

    Сордоҥноохтор уонна өймөкөөннөр бородууксуйаларын барытын кыра-кыра өлүүлэргэ араартаан аҕалбыт буолан, атыыга хамаҕатык барда. Бу нэһилиэктэр улуус олохтоохторун баҕаларын учуоттуур буолбуттара хайҕаллаах, киһи барыта аһын харанар сарайдаах, контейнердаах буолбатах, үгүс дьон кыһыҥҥы астарын балконнарыгар туталлар.

    “Үчүгэй” ФГУП аҕалбыт тугуттарын этин уонна бу нэһилиэккэ сылгы иитиинэн дьарыктанар урбаанньыт Семен Винокуров убаһаларын ылыан баҕалаах үгүс буолан биэрдэ. Чаастан эрэ ордук кэмҥэ таба да, убаһа да этэ хамаҕатык барда. Убаһа этин томтордор эмиэ атыылаабыттара. Улуустааҕы Тыа хаһаайыстыбатын управлениетын исписэлииһэ Евдоким Кондаков эппитинэн, кинилэр Томтортон аҕалбыт эттэрэ, балыктара, тоҥ үүт, барыанньа, кус, ис о.д.а. бэрт түргэнник атыыламмыт. Сордоҥноохтон Варвара Иванова атыылыы турбут остуолун тула эмиэ халыҥ уочарат буолла. Ынах арыыта чыпчылыйыах түгэн иһигэр бүттэ.

    “Үчүгэй” ФГУП салайааччыта Руслан Атласов, эппитинэн кинилэр быйыл 30 тугуту идэһэҕэ бэлэмнээн атыылаатылар. Дьон көрдөһүүтүн ылынан, быйыл сыанатын 400 солк., быстылар, былырыын таба этин сыаната 450 солк. этэ. – Таба ахсаанын элбэтээри, табаһыттары, биригэдьиирдэри кытта сүбэлэһэн баран, табаны өлөрүүгэ мораторий биллэрбиппит хаһыс да сыла, — диэн быһаарар Руслан Михайлович. – Быйыл маны таһынан өссө 300 төбөнү племенной атыыга ыыттыбыт. Улуус киинигэр таба этин дуогабарынан сакаастаабыт дьоҥҥо атыыга аҕалыахпыт, маннык аһаҕас атыы буолбат.

    Павел Сивцев, улуустааҕы Тыа хаһаайыстыбатын управлениетын начаалынньыга:
    Улуус киинигэр бэһис төгүлүн ыытыллыбыт дьаарбаҥка быйыл даҕаны этэҥҥэ ааста диэххэ наада. Өймөкөөн куустатын дьонугар быйыл таба этэ өссө атыылана илигинэ, уус-ньаралар номнуо таба этин хаһааннылар. Тыа сириттэн исписэлиистэр кэлэн нэһилиэнньэттэн хомуйбут бородууксуйаларын барытын батардылар. Бородууксуйаны тиэйэн аҕалыыны улуус дьаһалтата уонна биһиги управлениебыт хааччыйда. Томтор уонна Өймөкөөн нэһилиэктэрин дьаһалталара эмиэ көлөнөн көмөлөстүлэр. Биһиги бастатан туран, 3 тыһ. кэриҥэ нэһилиэнньэлээх тыа сирин бэйэ аһынан хааччыйыахтаахпыт. Онуоха бу дьон киин куоракка олорор аймахтарын эбэн кэбис. Ону таһынан улуус киинин олохтоохторун хааччыйабыт. Кэлиҥҥи икки сылга убаһаны тыыннаахтыы хаалларар бэлиитикэни тутуһабыт. Ол курдук Мирон Егоров салайааччылаах “Өймөкөөн” ХЭТ бу сылтан племенной буолла. Онон бу хаһаайыстыба сылгы ахсаанын элбэтэр эбэһээтэлистибэлээх. Кэрэхсэбиллээҕэ диэн, эдэр дьон сылгы иитиитигэр сыстар буолла. Быйыл Өймөкөөн эҥэр отчуттар былааннарын сүүс бырыһыан толордулар. Төрүт эҥэр оттооһун көрдөрүүтэ намыһаҕыттан, былаан биэс бырыһыан туолбата. Быйылгы да кыстыкка өрөспүүбүлүкэттэн от, сенаж, эбиэс, уотурба саҥа дьыл кэнниттэн кэлиэхтээх. Онон кыстыгы этэҥҥэ туоруурга эрэх-турах сананабыт.