Аркадий Новиков талааныгар сүгүрүйэн, киинэ бэстибээлэ ыытыллара, пааматынньык туруоруллара этилиннэ

    0
    18

    Д.Ф.Ходулов аатынан Майатааҕы норуот айымньытын дьиэтигэр Аркадий Новиковка аналлаах ахтыы киэһэтэ тэрилиннэ. Улуустааҕы култуура уонна духуобунай сайдыы управлениетын салайааччыта Сергей Холмогоров улууспутугар Аркадий Михайлович аатын сүгэр өрөспүүбүлүкэтээҕи киинэ бэстибээлэ тэриллэрин эттэ итиэннэ кини кинигэтин үбүттэн Аркадий Новиков толору турар пааматынньыга оҥоһуллуоҕа диэтэ.


    Ахтыы киэһэтин «Көөчөөн көрө» мини тыйаатыр салайааччыта Анна Охлопкова иилээн-саҕалаан тэрийдэ.

    Бу тэрээһиҥҥэ Аркадий Новиков көрдөөх сыаҥкаларын «Көөчөөн көрө» артыыстара: Айаан Стручков, Афанасий Андреев, урукку сылларга үлэлии сылдьыбыт Елена Никитина, Варвара Егорова көрөөччүлэри күллэртээтилэр уонна мини-тыйаатырга саҥа үлэлии кэлбит Хара нэһилиэгиттэн төрүттээх Мария Терентьева сыанаҕа саҥа тахсан оонньоон көрдөрдө. Анна Иннокентьевна «Көөчөөн көрө» утума салҕанан, салгыы гастролларга баралларын, үгэскэ кубулуйбут Саҥа дьыллааҕы киинэлэри усталларын туһунан былааннарын сырдатта.

    Аркадий Новиков оҕо сааһын көрдөөх түгэннэрин бииргэ үөскээбит, эҥэрдэһэн улааппыт доҕотторо Егор уонна Алексей Эверстовтар аҕыннылар. Үөрэҕин бүтэрэн Дьааҥы улууһугар хайдах курдук таһаарыылаахтык үлэлээбитин туһунан суруналыыс Александр Бурцев-Салҕааһын сырдатта: «Аркадийы былдьаһаммыт, кинини Мэҥэ уола буолбатах, кини Эҥэ уола диибит. Ол эбэтэр Эҥэ диэн биһиги нэһилиэкпит, онно кини айар үлэтин бастакы хардыыларын оҥорбута», ‒ диэтэ кини.

    Д.Ф.Ходулов аатынан норуот айымньытын дьиэтин солбуллубат артыыһа Контвар Сыроватскай Аркадий Михайлович тыйаатырга кэлэн баран Кутурук Сэмэн оруолун хайдах курдук итэҕэтиилээхтик оонньообутун эттэ, саха эстрадатын ырыаһыта Виталий Очиров «Аркаадьый Нуобукап туохтаабыт…» диэн көрдөөх ырыаны толордо, Хорообут, Төхтүр кулууптарыгар олус үчүгэйдик үлэлээбитин туһунан нэһилиэктэртэн исписэлиистэр ирэ-хоро кэпсээтилэр.

    Соторутааҕыта саҥа күн сирин көрбүт «Умнуллубат аат Аркадий Новиков» диэн кинигэҕэ суруйааччы, суруналыыс быһыытынан бэртээхэй сыанабылы оҥорбут Елена Слепцова-Куорсуннаах эмиэ ахтыы оҥордо: «Аркадий саха дьонугар киэҥник биллиитигэр Иван Бурцев оруоллаах этэ. 90-с сыллардаахха ыһыллыы-тоҕуллуу, үп-харчы суох, кириисис кэмигэр норуот бэйэтин бэйэтэ күлэн, санаатын көтөҕөрүгэр «Дьээбэрэҥ» көр-күлүү бэстибээлэ тэриллибитэ. Үп-харчы кырыымчык буолан, ким да кэлбэтэ буолуо диэбиппит даҕаны, өрөспүүбүлүкэ араас муннуктарыттан элбэх киһи утаппыттыы тоҕо анньан кэлбитэ. Онно хара маҥнайгыттан дьиибэ баҕайы көстүүмнээх, сэлээппэлээх киһи (Аркадий Новиков), наһаа тыллаах дьахтар (Анна Охлопкова), саҥата-иҥэтэ суох сылдьан күллэртиир дьээбэлээх (Николай Максимов), оҕо оруолун толорор эттээх-сииннээх, улахан киһи (Семен Егоров) барыларыттан ордук чорбойон, ураты интэриэһинэй этилэр. Онно дьүүллүүр сүбэҕэ туох да мөккүөрэ суох «ити сэлээппэлээх киһи бөлөҕө хайаан да бастыахтаах» диэн биир түмүккэ кэлбиппит. Аркадий Михайлович оччоотооҕу уларыйыы-тэлэрийии, 90-с сыллардааҕы киһини дьэҥкэтик көрдөрөр хайа баҕарар өртүнэн наһаа табыллыбыт чаҕылхай уобарас. Ол иһин да буолуо, оҕотуттан кырдьаҕаһыгар тиийэ кинини бука бары сөбүлүүбүт, кини талааныгар сүгүрүйэбит».

    Ахтыы киэһэтигэр Аркадий Новиковы кытта Хабаровскай куоракка биир кэмҥэ үөрэнэн, улууска оччотооҕуга саҥа айа-тута кэлбит үлэһиттэр буолан бииргэ алтыспыт доҕотторо: СӨ култуураҕа үтүөлээх үлэһиттэрэ Тамара Афанасьева, Мария Скрябина, Мария Лукина, эдэр үлэһиттэр, киинэ эйгэтигэр алтыспыт, оонньообут артыыстара, доҕотторо талааннаах убайдарын сылаас тылынан аҕыннылар. Кинилэр истэригэр өр сылларга Аркадий Новиковы кытта эйэ-дэмнээхтик көрдөөх-күлүүлээх киинэлэргэ оонньообут Петр Попов, П.А.Ойуунускай аатынан «Саха» академическай тыйаатырын артыыската Татьяна Легантьева, «Давлят» киинэ режиссера Прокопий Федоров, эдэр артыыстар Евгений Пивоваров, Дмитрий Баишев уо.д.а. кэлэн ыалдьыттаатылар.

    Аркадий Михайлович эн-мин дэсиһэн, алтыһан үлэлээбит айар идэлээх доҕотторо, кинини кытта араас бэтиэхэлээх хартыыналарга, кини туруорбут сыаҥкаларыгар, киинэлэригэр оонньообут дьоно-сэргэтэ, Дьокуускай куораттан ыалдьыттар, оҕолоро, сиэттэрэ, аймахтара кытыннылар.