Александр Жирков Таастаах олохтоохторун кытта көрсөн үлэлэрин билистэ, санааларын иһиттэ

    0
    25

    Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин Бэрэссэдээтэлэ Александр Жирков сэтинньи 17 күнүгэр Нам улууһун Таастаах нэһилиэгэр бара сырытта. Күн бүгүн манна 320 тахса киһи олорор. Тоҕус кылаастаах сүрүн оскуола, оҕо уһуйаана, балыыһа, кулууп үлэлиир. Нэһилиэккэ саха ынаҕын иитэллэр, улуустарынан тарҕаталлар. Эдэрдэр олохсуйалларыгар усулуобуйа баар, дьиэлэр гааһынан оттуллаллар. Оҕо төрөөһүнэ сыллата элбиир. 15 миэстэлээх уһуйааҥҥа 30-ча оҕо сылдьар. 


    Таастаах улуус киинэ Намтан 65 км арҕаа өттүгэр сытар кытыы нэһилиэк. Урут бөдөҥсүтүү саҕана ыһыллан баран, 1986 сыллаахха хаттаан сөргүтүллүбүтэ. Ол кэмнэргэ социальнай объектар тутуллан, нэһилиэк иккис тыынын ылбыта. Ала ууһуттан төрүттээх дьон өбүгэлэрин сиригэр төннөн кэлбитэ.

    Александр Николаевич Өргөлөөххө социальнай объектары көрдө, «Кэнчээри» уһуйаан үлэтин кытта билистэ.

    Хайа баҕарар нэһилиэк биллэр-көстөр уратылаах буолар. Таастаах аатыгар дьүөрэлии бу түөлбэҕэ тимир уустара үөскүү сылдьыбыттар. Өбүгэ үгэһин билиҥҥи кэм уустара Василий Герасимов, Максим Попов сөргүтэллэр, тимири уһаараллар. Александр Жирковка уонна өрөспүүбүлүкэ биллэр ууһа Роман Готовцевка олохтоох уустар үлэлиир усулуобуйаларын көрдөрдүлэр.

    «Василий Иванович, Максим Михайлович өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллар тэрээһиннэргэ кытталларын, сүрдээх дьаныһан туран дьарыгыралларын билэбин, истэбин. Кинилэр манна дойдуларыгар хайдах дьаһанан, туттан олороллорун көрүөхпүн баҕарбытым, онон кинилэри кытта көрсөн, тимири хайдах уһааралларын, ханнык технологияны тутталларын билистим», — диэтэ Александр Николаевич.

    Ити курдук Таастаах сиригэр өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр талааннаах дьон көлүөнэлэри ситимнииллэр. СӨ народнай художнига, билиилээх живописец Виктор Петровунан, СӨ народнай артыыһа, РФ искусствотын үтүөлээх деятелэ Геннадий Баишевынан биир дойдулаахтара киэн тутталлар. Геннадий Баишев дойдутун кытта ситимин тутуһарын бэлиэтинэн бу күн нэһилиэккэ СӨ Үҥкүү национальнай театрын айар коллектива ыалдьыттаата.

    Улуус кытыы нэһилиэгэр олох-дьаһах сэргэх. Отуттан тахса сыллааҕыта чөлүгэр түспүт түөлбэ кэнчээри ыччата инникигэ эрэли үөскэтэр. Элбэхтэн биир холобур — Таастаах дуобатчыттара нэһилиэктэрин эрэ буолбакка, Сахаларын сирин киэҥ түһүлгэлэргэ ааттаталлар.

    Хайа баҕарар нэһилиэк сайдыытын, дьылҕатын оскуола быһаарар. Таастаах сүрүн оскуолата аныгы кэм сайдыытын кытта тэҥҥэ хаамсар. Сэтинньи 17 күнүгэр нэһилиэккэ М.В.Петрова аатынан оскуола төрүттэммитэ 85 сылын, итиэннэ СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ Матрена Петрова төрөөбүтэ 85 сылын бэлиэтиир үбүлүөйдээх тэрээһин буолла. Матрена Васильевна Таастаах оскуолатыгар 1941 сыллаахха үөрэнэ киирбит. Попечитель быһыытынан оскуола сайдарыгар элбэх кыһамньытын, оҕолору патриотическай иитиигэ улахан болҕомтотун уурара.
    Дьоро түгэҥҥэ мустубут нэһилиэк дьонун-сэргэтин, оскуола үөрэнээччилэрин, коллективын, араас кэмҥэ үөрэммит выпускниктары, ветеран-учууталлары Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин аатыттан Александр Жирков эҕэрдэлээтэ. Александр Николаевич бу эҕэрдэҕэ Нам улууһун ытык киһитэ, Ил Түмэн I ыҥырыытыгар Бэрэстэбиитэллэр палаталарын бэрэссэдээтэлэ Егор Ларионов кыттыһарын тириэртэ. Спикер этиитигэр Егор Михайловичтыын 90-с сылларга Нам улууһунааҕы уокуруктан Ил Түмэҥҥэ дьокутаат быһыытынан үлэлээбит, Таастаахха, Салбаҥҥа гаас кэлиитин тэрийсибит кэмнэрин ахтан-санаан ылла. Оччолорго улуус бастакы баһылыгынан үлэлээбит Таастаах нэһилиэгин ытык киһитэ Дмитрий Алексеев туһунан иһирэх тыллары эттэ. Дмитрий Федотович сопхуос дириэктэринэн, улуус баһылыгынан үлэлиирин саҕана Таастаах нэһилиэгэ сөргүтүллэригэр, тутуу барыытыгар, Өргөлөөх бөһүөлэгэ хаттаан иккис тыынын ыларыгар улахан сыратын уурбутун бэлиэтээтэ. Оскуолаҕа аата иҥэриллибит Матрена Петровалыын Намҥа бэтэрээннэр сэбиэттэрин бэрэссэдээтэлинэн үлэлиир кэмнэригэр алтыспытын, төрөөбүт нэһилиэгин, улууһун сайдыытыгар кыһамнытын уурбут дьиҥ-чахчы саха Далбар Хотуна буоларын аҕынна.
    Спикер оскуола билиҥҥи дьиэтэ хайдах тутуллубутун, сэттэ сыллааҕыта үлэҕэ киириитин туһунан кэпсээтэ, билигин бу объекка коллектив хайдах үлэлии олорорун, дьиэ туругун көрдө.

    «Биһиэхэ маннык, олус элбэх киһи олохсуйбатах түөлбэлэригэр, сахабыт дьонун үгүс өттө олорор. 60-тан-70-тан аҕыйах ахсааннаах оҕолоох өрөспүүбүлүкэҕэ 200-кэ оскуолалаахпыт. Ол бөһүөлэктэрбит нэһилиэнньэтэ сүнньүнэн 500 киһиттэн ордубат. Маннык түөлбэлэрбитин биһиги төһө кыалларынан өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн өйөөн, атын улахан бөһүөлэктэртэн итэҕэһэ суох ньир-бааччы олороллорун хааччыйар соруктаахпыт. Таастаах нэһилиэгэ сэрии иннинэ бэйэтэ оскуолаламмыт, оччолорго оройуоҥҥа 5 оскуола суох эрдэҕинэ манна үөрэх кыһата тэриллибит. Төһөнөн элбэх ыччат баар буолар, төһөнөн элбэх дьиэ тутуллар, оҕо-уруу үөскүүр, оччонон биһиги түөлбэлэрбит улаатан, бөҕөргөөн иһиэхтэрэ. Нэһилиэк кырдьаҕас оскуолатыгар араас көлүөнэ суолу-ииһи хаалларбыт үтүө үгэстэрэ салҕана турдуннар. Оскуола коллективыгар, нэһилиэк олохтоохторугар ситиһиилээх, дьоллоох-соргулаах олоҕу, бары үчүгэйи баҕарабын», — диэтэ спикер.

    Дьоро түгэҥҥэ Александр Жирков Ил Түмэн Бочуоттаах Грамотатын математика учуутала Нелла Винокуроваҕа, Ил Түмэн Бэрэссэдээтэлин Махталын алын сүһүөх кылаас учуутала Мария Баишеваҕа, Махтал суругу тимир ууһа Василий Герасимовка, Ил Түмэн үөрэх, наука, култуура, СМИ, уопсастыбаннай тэрилтэлэр дьыалаларыгар сис кэмитиэтин Бочуоттаах Грамотатын технология уонна ОБЖ учуутала Семен Москвитиҥҥа, алын сүһүөх кылаас учуутала Светлана Жирковаҕа үөрүүлээх-быһыыга майгыга туттарда. Итиэннэ оскуола библиотекатыгар М.К.Аммосов аатын кытта ситимнээх үлэлэри, саҥа кинигэлэри бэлэхтээтэ.

    Мустубут дьоҥҥо оскуола бүгүҥҥү олоҕун уонна үлэтин дириэктэр Туйаара Аргунова сиһилии билиһиннэрдэ. Ыраахтан-чугастан кэлбит ыалдьыттар эҕэрдэлэригэр этиллибитин курдук, Таастаах кэнчээри ыччата төрөөбүт нэһилиэктэрин ааттатар үтүө дьон буолан үүнэн тахсыаҕа.